21/05/2015

Onderzoek ARN: hergebruik Li-ion accu positief voor CO2-footprint

Onderzoek ARN: hergebruik Li-ion accu positief voor CO2-footprint

Hergebruik van accu’s uit afgedankte hybride en elektrische auto’s heeft belangrijke voordelen voor het milieu. Dat blijkt uit onderzoek van ARN. Maar heeft deze veelbelovende oplossing misschien ook nadelen? En wat zijn de eventuele gevolgen voor fabrikanten? Om op die vragen een antwoord te krijgen, nam Forteiland Pampus begin april een proefinstallatie met een second-life accu in gebruik. De proef maakt deel uit van het project 2BCycled, een gezamenlijk initiatief van ARN, DNV GL (voormalig KEMA), Hogeschool van Arnhem & Nijmegen, Technische Universiteit Eindhoven en netbeheerder Liander.


Geen energiecapaciteit vernietigen

Met de Toyota Prius verscheen eind jaren ’90 de eerste hybride auto op de markt. Deze vroege exemplaren naderen inmiddels de leeftijd waarop ze worden afgedankt. Recycling van de NiMH (nikkel-metaal hydride) accu levert daarbij geen onoverkomelijke problemen op, door de aanwezigheid van kostbare metalen als nikkel en kobalt. Inmiddels hebben meerdere fabrikanten hybride of zelfs volledig elektrische auto’s geïntroduceerd. Sinds 2010 gebruikt de auto-industrie daarvoor hoofdzakelijk de modernere Li-ion accu, die uit oogpunt van recycling wél voor hoofdbrekens zorgt. “Deze accu’s hebben een negatieve restwaarde. Dat komt enerzijds door de nog lage volumes, maar deze accu’s bevatten ook te weinig waardevolle stoffen om recycling economisch haalbaar te maken. Toch is het zonde om deze accu’s, en daarmee hun energiecapaciteit, zomaar te vernietigen”, stelt ARN manager Hector Timmers. Ons onderzoek laat zien dat hergebruik van Li-ion accu’s positief uitpakt voor de totale CO2-footprint. Na zo’n 10 jaar is een Li-ion accu niet meer geschikt voor gebruik in een auto, maar ze zijn bijvoorbeeld in een woonomgeving nog wel bruikbaar voor energieopslag. In combinatie met energie uit zon en wind kan dat heel interessant zijn. Vanuit 2Bcycled zijn we op het eiland Pampus daarom gestart met een proefproject. We willen onderzoeken wat er technisch allemaal mogelijk is, en daarnaast ook kijken naar juridische aspecten van het hergebruik van Li-ion accu’s. In de toekomst komen deze accu’s in veel grotere getale beschikbaar, die ontwikkeling willen we graag voor zijn.”

Passend vervolg voor eigen historie

De ingebruikname van de proefopstelling met een hergebruikt Li-ion accupack betekent voor Forteiland Pampus een eerste stap op weg naar een duurzamer en zelfvoorzienende bedrijfsvoering. Zo krijgt de historie van het eiland in de 21e eeuw een passend vervolg. Bijna 125 jaar geleden werd Pampus als onderdeel van de Stelling van Amsterdam al gebouwd om in geval van oorlog helemaal zelfvoorzienend te zijn. Anno 2015 is het eiland echter een toeristische trekpleister met moderne voorzieningen die de nodige energie verbruiken. “Tot nu toe gebruikten we daarvoor alleen aggregaten die draaien op dieselolie. Dat is relatief duur en extra belastend voor het milieu, wat voor ons reden was om te zoeken naar een andere oplossing. Aansluiten op het elektriciteitsnet was echter geen optie”, aldus Tom van Nouhuys, directeur van Pampus. “We beschikken nu over vijf zonnepanelen en een kleine windturbine, waarvan de energie wordt opgeslagen in het accupack. Voor ons is dat een ideale combinatie, waarmee we de aggregaten veel efficiënter benutten. De pilot is nog maar net onderweg, maar we zien nu al dat we ongeveer 20% energie besparen. Dat loopt in de toekomst verder op als we meer zonnepanelen gaan installeren. Zo slaan we twee vliegen in één klap: we besparen kosten en belasten het milieu veel minder. Bovendien heeft werken met duurzame energiebronnen een educatief karakter voor kinderen die het eiland bezoeken.”

Hergebruik is maatschappelijk gewenst

Voor netbeheerder Alliander is het opdoen van kennis en ervaring met 2nd-life accu’s het voornaamste doel om als partner betrokken te zijn bij het project op Pampus. Het bedrijf houdt zich al langer bezig met elektrische mobiliteit en richt zich sinds enkele jaren ook op zaken als decentrale energieopslag en energieneutraal wonen. “Vanuit die rol volgen we nauwgezet hoe de markt voor 2e-hands accu’s zich ontwikkelt. Door het groeiend aantal elektrische en hybride auto’s op de weg kan dit op termijn wereldwijd een enorme markt worden. Hergebruik van deze accu’s is maatschappelijk zeker gewenst, alleen kost het nu nog geld. Een proefproject zoals dat nu op Pampus draait, is nuttig om inzicht te krijgen in mogelijke toepassingen”, vertelt Jos Blom, adviseur van Alliander. “Voor deze pilot hebben we flink geïnvesteerd in IT om het samenspel tussen de aggregaten en energie uit zon en wind te optimaliseren. Door de aanwezigheid van het accupack, draaien de aggregaten niet alleen minder vaak, maar ook efficiënter. Daarbij zien we dat zonne- en windenergie elkaar heel goed aanvullen. Zo hoeven de aggregaten ’s nachts niet meer te draaien om bijvoorbeeld koelkasten en nachtverlichting van energie te voorzien. De eerste stap in dit project was overigens om het energieverbruik op het eiland zoveel mogelijk te verlagen, onder meer met energiezuinige LED-verlichting.”


Schrijf u nu in voor onze nieuwsbrief

ARN

Postadres
Postbus 190
3620 AD Breukelen

Telefoon/Fax
T +31 (0)346 – 728 220
F +31 (0)346 – 728 221
E – info@arn.nl

Bezoekadres
De Corridor 5
3621 ZA Breukelen

ARN Recycling

Post- en bezoekadres
Biezenwei 3
4004 MB Tiel

T – (0344) 636850
E – info@arn.nl