De gids Powering partnerships for circular batteries is een samenwerking tussen het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (IenW), RVO en BCC-NL, met als doel om Nederlandse ondernemers in de batterijsector te ondersteunen. Daarnaast bevat de gids een catalogus van Nederlandse bedrijven die actief zijn in de circulaire batterijensector.
Met een vermelding in deze gids kunnen ondernemers aan elkaar en aan overheden in het buitenland laten zien dat ze een betrouwbare partner zijn.
Het rapport in een notendop
De transitie naar een duurzame en circulaire economie maakt batterijen, met name lithium-ionbatterijen, tot een cruciale schakel. Het rapport Powering partnerships for circular batteries laat zien dat deze ontwikkeling zowel kansen als grote uitdagingen met zich meebrengt, vooral nu de vraag naar elektrische voertuigen (EV’s) sterk groeit.
Lithium-ion batterijen zijn essentieel voor de energietransitie, maar brengen complexe vraagstukken met zich mee. Ze bevatten schaarse grondstoffen zoals lithium en nikkel, waarvan de vraag naar verwachting het aanbod vóór 2030 zal overstijgen. Tegelijkertijd hebben batterijen een langere levensduur dan verwacht – vaak 15 tot 20 jaar – waardoor grote afvalstromen pas later op gang komen.
Om deze uitdaging aan te pakken, richt de Europese Unie zich op een circulaire benadering. Dit betekent dat batterijen niet alleen worden gerecycled, maar ook worden hergebruikt, gerepareerd en opnieuw ingezet. Deze zogenoemde R-strategieën verlengen de levensduur en verminderen de behoefte aan nieuwe grondstoffen.
Recycling blijft echter noodzakelijk. Hoewel het proces energie-intensief is, heeft het een lagere milieubelasting dan het winnen van nieuwe grondstoffen. Innovaties, zoals hydrometallurgische recycling, maken het mogelijk om meer materialen terug te winnen met hogere zuiverheid. Toch beschikt Nederland momenteel nog niet over grootschalige capaciteit voor lithium-ionrecycling, waardoor batterijen vaak naar het buitenland worden geëxporteerd voor verwerking.
Europese Batterijverordening
Een belangrijke beleidsmaatregel is de Europese Batterijverordening (2023) die producenten verantwoordelijk maakt voor de volledige levenscyclus van batterijen, ook wel Extended Producer Responsibility (EPR) genoemd. De invoering hiervan stimuleert beter ontwerp, hergebruik en recycling. Concrete doelstellingen zijn onder andere hogere inzamelingspercentages en minimale hoeveelheden gerecycled materiaal in nieuwe batterijen.
Auto Recycling Nederland (ARN) speelt hierin in Nederland een centrale rol. ARN organiseert de inzameling en verwerking van batterijen uit voertuigen en werkt samen met garages en recyclers. In 2024 kreeg 15 procent van de ingezamelde batterijen een tweede leven, terwijl 85 procent werd gerecycled met een efficiëntie van meer dan 60 procent. Tegelijkertijd bereidt de sector zich voor op een sterke toename van afgedankte batterijen in de komende jaren.
Daarnaast wordt gewerkt aan een breder ecosysteem, waarin overheid, industrie en kennisinstellingen samenwerken aan innovatie. Initiatieven zoals het samenwerkingsverband Battery Competence Cluster – NL en grootschalige investeringsprogramma’s moeten Nederland positioneren als koploper in circulaire batterijtechnologie.
Autobatterijen
In 2024 is bijna 15 procent van alle door personenauto’s gereden kilometers elektrisch afgelegd. Vorig jaar passeerde het aantal elektrische auto’s in Nederland de miljoen. Recycling van afgedankte batterijen is van belang om duurzaamheidsdoelen te bereiken, de autonomie te versterken, innovatie te bevorderen en nieuwe businesskansen te creëren.
