Het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV) registreerde 361 autobranden tijdens de jaarwisseling, ruim 33 procent meer dan een jaar eerder. Die cijfers vertalen zich natuurlijk direct naar de werkvloer van de autodemontagebranche.
Autodemontagebedrijf Kempenaar had het voorterrein dit jaar bewust leeggemaakt om de jaarlijkse stroom brandwrakken op te vangen. “Vorig jaar konden we eigenlijk helemaal niet meer op het voorterrein functioneren omdat alles vol stond met brandwrakken”, zegt mede-eigenaar Natasja Noordam. “Nu waren we beter voorbereid. En toch staat het terrein alweer helemaal vol.”
Sneeuw gooide roet in het eten
De hevige sneeuwval in de eerste week van januari zorgde voor een ongebruikelijke situatie. Bergingsbedrijven moesten prioriteit geven aan het bergen van auto’s na glijpartijen en ongelukken door gladheid. De brandwrakken bleven daardoor langer staan dan gebruikelijk.
“Ze wilden natuurlijk niets liever dan van die brandwrakken af, maar als je geen capaciteit hebt om een chauffeur vrij te maken, dan moet dat wachten”, legt Noordam uit. Pas een week na oud en nieuw kwam de stroom echt op gang. “Op een gegeven moment zeiden ze bij de lokale berger: ons terrein staat inmiddels ook helemaal vol, we gaan nu afvoeren.”
Autobranden tijdens de jaarwisseling in cijfers
Het aantal autobranden tijdens oud en nieuw stijgt al drie jaar op rij, blijkt uit cijfers van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV):
- Jaarwisseling 2022-2023: 189 autobranden
- Jaarwisseling 2023-2024: 230 autobranden
- Jaarwisseling 2024-2025: 271 autobranden
- Jaarwisseling 2025-2026: 361 autobranden
In twee jaar tijd steeg het aantal met 57 procent. Het fenomeen is grotendeels toe te schrijven aan opzettelijke brandstichting. De Veiligheidsregio Utrecht noteerde dit jaar de meeste autobranden (61), gevolgd door Rotterdam-Rijnmond (46) en Haaglanden (43). Vorig jaar stond Rotterdam nog bovenaan.
Ook de controle door experts van de verzekeraars liep vertraging op. “Je kunt geen expertise doen op een wrak waar dertig centimeter sneeuw op ligt. Een expert moet foto’s maken en onderzoek doen. Onder een laag sneeuw is dat gewoon niet te doen.”
Alles wordt gerecycled
Uitgebrande autowrakken vallen, net als alle andere afgedankte voertuigen, onder het Besluit beheer autowrakken. Erkende autodemontagebedrijven zijn wettelijk verplicht deze op de juiste manier te verwerken: indien nog aanwezig de vloeistoffen aftappen, oliefilter, banden, LPG-tank, accu en aanwezige batterijen demonteren, en overige materialen scheiden voor recycling. Dat geldt ook wanneer er van de auto weinig meer over is dan een uitgebrand karkas.
Hoe ernstig de schade aan een auto ook is, er valt altijd nog werk aan te verrichten. Kempenaar controleert elk wrak op achtergebleven vloeistoffen. “Er zijn genoeg auto’s die aan de binnenkant compleet zijn uitgebrand, maar onder de motorkap niet”, zegt Noordam. “Bijvoorbeeld als iemand een ruitje heeft ingetikt en daar vuurwerk door naar binnen heeft gegooid. Het hele interieur brandt af, maar er zitten evengoed nog vloeistoffen in de auto. Denk aan olie, koelvloeistof en ruitenwisservloeistof.”
Banden moeten eraf, ongeacht de staat waarin ze verkeren. “Ik kijk nu naar een auto die echt volledig is uitgebrand. Die banden zijn ook gewoon niks meer, maar ze moeten er wel af. Dat zijn bewerkelijke klusjes. Krijg zo’n uitgebrand autowrak maar eens op een veilige manier op de brug.”
Bij volledig uitgebrande auto’s blijft er weinig over om te recyclen. “Daar zit gewoon niets bruikbaars meer aan. Het ijzeren karkas met verbrande restanten mee gaat mee met de ijzerboer.”
Elektrische autowrakken
Elektrische voertuigen vormen vooralsnog een klein deel van de uitgebrande auto’s na oud en nieuw. Ongeveer 4 procent van alle autobranden in 2024 betrof een elektrisch voertuig, terwijl ongeveer 14 procent van het wagenpark elektrisch rijdt. De impact van een EV-brand is wel groter: een batterijbrand is moeilijk te blussen en de schade is vaak totaal. Voor autodemontagebedrijven vraagt de demontage om specialistische kennis en extra veiligheidsmaatregelen.
Kempenaar ontving na deze jaarwisseling onder meer een BMW i3 die zo volledig was uitgebrand dat hij in een afvalcontainer werd aangeleverd. Uitgebrande EV’s worden apart gezet en pas verwerkt wanneer daar echt tijd voor is. Kempenaar heeft twee medewerkers die opgeleid zijn om veilig aan hoogspanningsbatterijen te werken. “Als we aan zo’n auto beginnen, zijn we volledig committed. Je moet het afmaken, want je laat zo’n auto nooit in je werkplaats op een brug staan. En als het tegenzit, zijn ze daar best wel een tijd mee bezig.”
Het grote probleem is de onvoorspelbaarheid van de batterij. Noordam: “Een EV is altijd een risico. Je kunt niet in die batterij kijken of er brandgevaar is. We hadden hier een auto een jaar lang stilstaan, we verplaatsen hem en die batterij gaat in de brand.”
Een Tesla op het terrein staat al enige tijd op verwerking te wachten. “De batterij is versmolten met het chassis. Ik mag die auto niet afvoeren met een batterij erin, dus hij moet er wel uit. We hebben het al op heel veel manieren geprobeerd, ik denk dat we hem uiteindelijk helemaal uit elkaar moeten trekken.”
Zorg over toekomst
De jaarlijkse stroom brandwrakken zorgt rond de jaarwisseling bij autodemontagebedrijven voor hogere werkdruk en veiligheidsrisico’s op het terrein. Hoewel er vanaf dit jaar strengere beperkingen gelden op consumentenvuurwerk, maakt Noordam zich zorgen over de komende jaren. Ze vreest dat vandalen uitwijken naar vreugdevuren. “Je kunt een auto geruisloos in de brand zetten. Dan hoor je geen klap, geen knal. Tegen de tijd dat de hulpdiensten komen, is het dan al te laat.”
